Ákall og áskoranir Vegsemd og virðing í skólastarfi

Útdráttur

Í þessari grein dreg ég fram þrennt sem mér er einkar hugstætt þegar ég huga að kennurum í samtíð og framtíð og faglegu hlutverki þeirra. Í fyrsta lagi mikilvægi þess að rækta borgaravitund ungs fólks á öllum skólastigum frá leikskóla til háskóla. Borgaravitund vísar hér til skilnings fólks á því hvað það þýðir að vera borgari með þeim lýðréttindum, skyldum og ábyrgð sem því fylgir að vera borgari í lýðræðissamfélagi. Þátttaka fólks í ákvörðunum um samfélagsmál er ein meginstoða lýðræðis og því mikilvægt á hverjum tíma að ala upp kynslóð sem hefur áhuga á og færni til að láta sig mál samfélagsins varða. Við að rækta borgaravitund barna og ungmenna er meðal annars brýnt að hlúa að samskiptahæfni þeirra, sið- ferðiskennd og tilfinningaþroska. Í öðru lagi fjalla ég um hve áríðandi er að styðja við starfsþroska kennara og skólaþróun á öllum skólastigum með því að hvetja til ígrundunar á starfinu og skapa námssamfélag. Með því styrkist menntunarsýn kennara og skólastjórnenda; markmið og gildi verða skýrari og starfshættir markvissari við að efla þroska og velferð nemenda. Fagauður (e. professional capital) í skólastarfi og menntamálum byggist þannig upp. Og í þriðja lagi ræði ég um hve brýnt er að efla sjálfsvirðingu kennara og efla virðingu samfélagsins fyrir þeim sem fagstétt. Þar held ég því fram að slík virðing í starfi sé mikilvægur þáttur farsæls og árangursríks skólastarfs við að mennta börn og ungmenni og búa þau undir þátttöku í sífellt flóknara samfélagi þjóða. Þessar þrjár framangreindar áherslur mynda kafla greinarinnar. Áherslurnar vefast saman og fela í sér ýmis tækifæri og áskoranir í uppeldi og menntun. Kallað er eftir samvinnu og samábyrgð stjórnvalda, kennaramenntunarstofnana, skóla og rannsakenda við að treysta kennaranám og skólaþróun og um leið virðingu fyrir kennurum sem fagstétt.