Hver eru viðhorf stjórnenda hjá ríkinu til lögbundinna skilyrða vegna áminninga og uppsagna?

Útdráttur

Mannauðsmál hins opinbera eru í brennidepli veturinn 2025-2026 vegna breytinga á starfsmannalögum, þ.e. hugsanlegrar niðurfellingar 21. greinar um áminningarskyldu. Viðfangsefni greinarinnar er að fjalla um viðhorf stjórnenda sem starfa hjá ríkinu til laga og reglna um áminningar og uppsagnir. Niðurstöður viðhorfskönnunar, sem framkvæmd var vorið 2025, byggja á þátttöku 268 stjórnenda hjá ríkinu. Þessar niðurstöður veita gagnlegt sjónarhorn í tengslum við endurskoðun laga um áminningar og uppsagnir. Rúm 80% svarenda eru sammála fullyrðingu um að löggjöfin geri þeim erfitt fyrir að segja upp starfsfólki. Um 50% þeirra sem svöruðu eru sammála því að fella ætti út ákvæði um áminningarskyldu úr starfsmannalögum, en 21% eru ósammála. Um 92% svarenda sem vilja áminningarskylduna burt telja löggjöfina gera þeim erfitt fyrir við uppsagnir starfsfólks. Þau sem vilja halda í lagaákvæði um áminningarskyldu eru mildari í afstöðu sinni en þó er meirihlutinn sammála því að löggjöfin geri þeim erfitt fyrir. Athyglisvert er að tímabundnar ráðningar og ráðningar verktaka virðast vera algengar hjá ríkinu þar sem um 60% eru sammála því en ósammála að þeir grípi til slíkra úrræða. Það vekur upp spurningar um ósveigjanleika í uppsagnarákvæðum hjá ríkinu. Þessi rannsókn er því tímabært innlegg í umræðu um breytingar á starfsmannalögunum og skilvirkni í ríkisrekstri hér á landi.